Soalan 1:
1. Rajah 1 menunjukkan hasil-hasil daripada penyulingan berperingkat petroleum di kilang penapisan minyak.
(a) Mengapakah petroleum dapat diasingkan kepada komponennya secara penyulingan berperingkat?
(b) Yang manakah antara berikut merupakan A, B, C, D atau E?
(i) Merupakan pecahan kerosin.
(ii) Digunakan sebagai bahan api untuk kenderaan berat seperti bas dan lori.
(iii) Digunakan untuk menurap jalan raya.
(c) Proses X ialah proses menukarkan minyak bahan api kepada etena, butena dan petrol.
(i) Apakah proses X dan mangkin yang digunakan?
(ii) Apakah kepentingan proses X?
Jawapan:
(a) – Petroleum adalah campuran hidrokarbon samada yang ringkas atau yang berantai panjang
– Pecahan dalam petroleum dapat diasingkan kerana setiap pecahan hidrokarbon mempunyai takat didih tersendiri.
(b) (i) B
(ii) D
(iii) E
(c) (i)
– Proses X adalah proses peretakan.
– Mangkin adalah campuran silikon(IV) oksida dan aluminium oksida.
(c) (ii) – Proses peretakan menghasilkan hidrokarbon bersaiz lebih kecil yang dapat digunakan sebagai bahan api serta bahan mentah dalam industri petrokimia.
1. Rajah 1 menunjukkan hasil-hasil daripada penyulingan berperingkat petroleum di kilang penapisan minyak.
(a) Mengapakah petroleum dapat diasingkan kepada komponennya secara penyulingan berperingkat?
(b) Yang manakah antara berikut merupakan A, B, C, D atau E?
(i) Merupakan pecahan kerosin.
(ii) Digunakan sebagai bahan api untuk kenderaan berat seperti bas dan lori.
(iii) Digunakan untuk menurap jalan raya.
(c) Proses X ialah proses menukarkan minyak bahan api kepada etena, butena dan petrol.
(i) Apakah proses X dan mangkin yang digunakan?
(ii) Apakah kepentingan proses X?
Jawapan:
(a) – Petroleum adalah campuran hidrokarbon samada yang ringkas atau yang berantai panjang
– Pecahan dalam petroleum dapat diasingkan kerana setiap pecahan hidrokarbon mempunyai takat didih tersendiri.
(b) (i) B
(ii) D
(iii) E
(c) (i)
– Proses X adalah proses peretakan.
– Mangkin adalah campuran silikon(IV) oksida dan aluminium oksida.
(c) (ii) – Proses peretakan menghasilkan hidrokarbon bersaiz lebih kecil yang dapat digunakan sebagai bahan api serta bahan mentah dalam industri petrokimia.
Soalan 2:
Rajah 2 menunjukkan formula struktur sebatian X.
(a) Sebatian X ialah hidrokarbon tak tepu.
(i) Apakah yang dimaksudkan dengan hidrokarbon tak tepu?
(ii) Nyatakan siri homolog untuk sebatian X.
(iii) Sebatian X membentuk isomer. Lukis formula struktur semua isomer untuk sebatian X dan namakan setiap isomer mengikut sistem penamaan IUPAC.
(b) Pada suhu 180 °C dengan kehadiran nikel sebagai mangkin, sebatian X dapat ditukar kepada hidrokarbon tepu.
(i) Namakan tindak balas yang berlaku.
(ii) Lukis formula struktur bagi sebatian yang terbentuk.
(c) Sebatian X terbakar dengan lengkap dalam oksigen berlebihan.
(i) Tulis persamaan kimia seimbang untuk pembakaran lengkap sebatian X.
(ii) 14 g sebatian X mengalami pembakaran lengkap pada suhu bilik. Hitungkan isi padu gas karbon dioksida yang terbebas.
[1 mol gas menempati isi padu 24 dm3 pada keadaan bilik. Jisim atom relatif: H = 1; C = 12]
Jawapan:
(a) (i) – Hidrokarbon yang mempunyai sekurang-kurangnya satu ikatan ganda dua atau ganda tiga antara atom karbon.
(ii) Alkena
(a)(iii)
(b)(i) Penambahan hidrogen (Penghidrogenan)
(b)(ii)
(c)(i) $$ 2 \mathrm{C}_5 \mathrm{H}_{10}+15 \mathrm{O}_2 \rightarrow 10 \mathrm{CO}_2+10 \mathrm{H}_2 \mathrm{O} $$
(c)(ii) $$ \begin{aligned} \text { Bilangan } \mathrm{mol} \mathrm{X} & =\frac{14 \mathrm{~g}}{70 \mathrm{~g} \mathrm{~mol}^{-1}} \\ & =0.2 \mathrm{~mol} \end{aligned} $$
Daripada persamaan: 2 mol C5H10 : 10 mol CO2
0.2 mol C5H10 : 1.0 mol CO2
$$ \begin{aligned} \text { Isi padu karbon dioksida } & =1.0 \mathrm{~mol} \times 24 \mathrm{dm}^3 \mathrm{~mol}^{-1} \\ & =24 \mathrm{dm}^3 \end{aligned} $$
Rajah 2 menunjukkan formula struktur sebatian X.
(a) Sebatian X ialah hidrokarbon tak tepu.
(i) Apakah yang dimaksudkan dengan hidrokarbon tak tepu?
(ii) Nyatakan siri homolog untuk sebatian X.
(iii) Sebatian X membentuk isomer. Lukis formula struktur semua isomer untuk sebatian X dan namakan setiap isomer mengikut sistem penamaan IUPAC.
(b) Pada suhu 180 °C dengan kehadiran nikel sebagai mangkin, sebatian X dapat ditukar kepada hidrokarbon tepu.
(i) Namakan tindak balas yang berlaku.
(ii) Lukis formula struktur bagi sebatian yang terbentuk.
(c) Sebatian X terbakar dengan lengkap dalam oksigen berlebihan.
(i) Tulis persamaan kimia seimbang untuk pembakaran lengkap sebatian X.
(ii) 14 g sebatian X mengalami pembakaran lengkap pada suhu bilik. Hitungkan isi padu gas karbon dioksida yang terbebas.
[1 mol gas menempati isi padu 24 dm3 pada keadaan bilik. Jisim atom relatif: H = 1; C = 12]
Jawapan:
(a) (i) – Hidrokarbon yang mempunyai sekurang-kurangnya satu ikatan ganda dua atau ganda tiga antara atom karbon.
(ii) Alkena
(a)(iii)
(b)(i) Penambahan hidrogen (Penghidrogenan)
(b)(ii)
(c)(i) $$ 2 \mathrm{C}_5 \mathrm{H}_{10}+15 \mathrm{O}_2 \rightarrow 10 \mathrm{CO}_2+10 \mathrm{H}_2 \mathrm{O} $$
(c)(ii) $$ \begin{aligned} \text { Bilangan } \mathrm{mol} \mathrm{X} & =\frac{14 \mathrm{~g}}{70 \mathrm{~g} \mathrm{~mol}^{-1}} \\ & =0.2 \mathrm{~mol} \end{aligned} $$
Daripada persamaan: 2 mol C5H10 : 10 mol CO2
0.2 mol C5H10 : 1.0 mol CO2
$$ \begin{aligned} \text { Isi padu karbon dioksida } & =1.0 \mathrm{~mol} \times 24 \mathrm{dm}^3 \mathrm{~mol}^{-1} \\ & =24 \mathrm{dm}^3 \end{aligned} $$
Soalan 3:
Rajah 3 menunjukkan siri tindak balas melibatkan sebatian Q, C2H6O.
(a) (i) Namakan tindak balas I.
(ii) Nyatakan nama sebatian Q.
(iii) Lukis formula struktur sebatian Q.
(b) Tulis persamaan kimia untuk pembakaran lengkap sebatian Q.
(c) (i) Nyatakan nama gas R yang terbebas dalam tindak balas III.
(ii) Lukis susunan radas untuk menjalankan eksperimen bagi tindak balas III di dalam makmal.
(d) Nyatakan perubahan warna larutan kalium manganat(VII) berasid, KMnO4 dalam tindak balas IV.
(e) (i) Nyatakan nama tindak balas V.
(ii) Nyatakan nama sebatian T.
Jawapan:
(a)(i) Penapaian
(a)(ii) Etanol
(a)(iii)
(b) C2H5OH + 3O2 → 2CO2+ 3H2O
(c)(i) Etena
(c)(ii)
(d) Warna ungu dinyahwarnakan
(e)(i) Pengesteran
(e)(ii) Etil etanoat
Rajah 3 menunjukkan siri tindak balas melibatkan sebatian Q, C2H6O.
(a) (i) Namakan tindak balas I.
(ii) Nyatakan nama sebatian Q.
(iii) Lukis formula struktur sebatian Q.
(b) Tulis persamaan kimia untuk pembakaran lengkap sebatian Q.
(c) (i) Nyatakan nama gas R yang terbebas dalam tindak balas III.
(ii) Lukis susunan radas untuk menjalankan eksperimen bagi tindak balas III di dalam makmal.
(d) Nyatakan perubahan warna larutan kalium manganat(VII) berasid, KMnO4 dalam tindak balas IV.
(e) (i) Nyatakan nama tindak balas V.
(ii) Nyatakan nama sebatian T.
Jawapan:
(a)(i) Penapaian
(a)(ii) Etanol
(a)(iii)
(b) C2H5OH + 3O2 → 2CO2+ 3H2O
(c)(i) Etena
(c)(ii)
(d) Warna ungu dinyahwarnakan
(e)(i) Pengesteran
(e)(ii) Etil etanoat